سوال «بهترین هوش مصنوعی کدام است» جواب ثابتی ندارد. شرکت‌ها هر چند ماه یک نسخه‌ی تازه منتشر می‌کنند و جای ابزارها در مقایسه‌ها مدام عوض می‌شود. چیزی که ثابت می‌ماند روش انتخاب است. در این آموزش چهار چت‌بات پرکاربرد را معرفی می‌کنیم و بعد یک آزمون ساده می‌دهیم تا خودتان مقایسه کنید.
چهار گزینه‌ی اصلی
| ابزار | سازنده | کاربردهای رایج |
|---|---|---|
| ChatGPT | OpenAI | همه‌کاره: نوشتن، کار با فایل و عکس، گفتگوی صوتی؛ پرکاربردترین و پرآموزش‌ترین |
| Gemini (جمینای) | کار با عکس و فایل، ارتباط با سرویس‌های گوگل؛ با حساب گوگل وارد می‌شوید | |
| Claude (کلود) | Anthropic | نوشتن و ویرایش متن بلند، تحلیل سند و برنامه‌نویسی |
| DeepSeek (دیپ سیک) | DeepSeek | حل مسئله و استدلال؛ مدل‌هایش متن‌باز هم منتشر شده‌اند |
هر چهار ابزار نسخه‌ی رایگان دارند و فارسی را می‌فهمند. نسخه‌ی رایگان معمولاً در تعداد پیام یا دسترسی به مدل قوی‌تر محدودیت دارد و این محدودیت‌ها مرتب تغییر می‌کند؛ برای همین اینجا عدد نمی‌دهیم.
بعضی از این سرویس‌ها برای کاربران ایران محدودیت دسترسی یا ثبت‌نام دارند. قبل از اینکه کارهای مهم را به یک ابزار وابسته کنید، این را هم در نظر بگیرید.
آزمون ده‌دقیقه‌ای برای انتخاب
به‌جای خواندن مقایسه‌های کلی، سه کار واقعی خودتان را به دو یا سه ابزار بدهید و نتیجه‌ها را کنار هم بگذارید:
- یک کار نوشتنی: ایمیل، کپشن یا متنی که واقعاً لازم دارید. ببینید کدام ابزار فارسی روان‌تر و طبیعی‌تری می‌نویسد.
- یک سوال از حوزه‌ی کار یا درس خودتان که جوابش را می‌دانید. این بهترین راه برای سنجیدن دقت است، چون خودتان می‌توانید اشتباه را تشخیص بدهید.
- یک فایل یا عکس: یک صفحه جزوه، یک PDF کوتاه یا یک اسکرین‌شات. ببینید کدام ابزار بهتر خلاصه یا تحلیل می‌کند.
به همه‌ی ابزارها پرامپت یکسان بدهید و به هر کدام یک فرصت برای اصلاح جواب بدهید. بعد انتخاب کنید. پرامپت‌های آماده‌ی همین آزمون پایین صفحه است.
برای هر کار، چه چیزی مهم است؟
- درس و یادگیری: هر چهار ابزار توضیح قدم‌به‌قدم می‌دهند؛ آنچه نتیجه را تعیین می‌کند نحوه‌ی پرسیدن است. روش درستش را در آموزش درس خواندن با هوش مصنوعی ببینید.
- کار با فایل و عکس: ChatGPT، Gemini و Claude فایل و عکس قبول می‌کنند. برای کار هم‌زمان با چند منبع، NotebookLM گوگل هم گزینه‌ی خوبی است.
- اطلاعات تازه و منبع‌دار: چت‌بات‌ها ممکن است اطلاعات قدیمی یا حتی ساختگی بدهند. برای جستجو، ابزاری مثل Perplexity که کنار جواب لینک منبع می‌گذارد مناسب‌تر است.
- متن طولانی فارسی: یک متن را به دو ابزار بدهید و خروجی را خودتان بخوانید. کیفیت نثر فارسی بین ابزارها و حتی بین نسخه‌های مختلف یک ابزار فرق می‌کند.
یک قانون مشترک برای همه
هر ابزاری که انتخاب کنید، کیفیت جواب بیش از هر چیز به درخواست شما بستگی دارد. قبل از عوض کردن ابزار، پرامپت نویسی را یاد بگیرید. یک پرامپت دقیق در ابزاری که «ضعیف‌تر» می‌دانید، معمولاً از یک سوال کلی در ابزار «قوی‌تر» نتیجه‌ی بهتری می‌دهد.
قدم بعدی: ۷ اشتباه رایج در کار با هوش مصنوعی.
