«مهارتهای هفتگانه‌ی کامپیوتر» یکی از پرتکرارترین بخش‌های آزمون‌های استخدامی و دوره‌های ضمن خدمت است و خیلی‌ها چند روز قبل از آزمون دنبال نمونه سوال می‌گردند. این صفحه ۴۰ سوال چهارگزینه‌ای در هر هفت مهارت دارد، با پاسخ و توضیح سوال‌هایی که بیشتر اشتباه زده می‌شوند.
یک نکته‌ی مهم قبل از شروع: این سوال‌ها برای تمرین و سنجیدن خودتان نوشته شده‌اند، نه کپی سوال‌های یک آزمون مشخص. شکل سوال‌های هر آزمون به برگزارکننده‌اش بستگی دارد، ولی مفاهیم پایه همین‌هاست.
مهارتهای هفتگانه چیست؟
مهارتهای هفتگانه‌ی کامپیوتر همان هفت بخش استاندارد ICDL (گواهینامه‌ی بین‌المللی کاربری کامپیوتر) است:
- مفاهیم پایه‌ی فناوری اطلاعات
- استفاده از کامپیوتر و مدیریت فایل‌ها (ویندوز)
- واژه‌پردازی (Word)
- صفحه‌گسترده (Excel)
- پایگاه داده (Access)
- ارائه‌ی مطالب (PowerPoint)
- اطلاعات و ارتباطات (اینترنت و ایمیل)
اینکه این مدرک کجا به کار می‌آید و چقدر ارزش دارد را در ICDL چیست و مدرکش واقعاً چه ارزشی دارد؟ توضیح داده‌ایم.
دنبال مهارتهای هفتگانه‌ی تدریس هستید؟ عبارت «مهارتهای هفتگانه» برای مهارتهای تدریس معلمان و گاهی مهارتهای زندگی هم به کار می‌رود که موضوعشان کاملاً جداست. این صفحه فقط درباره‌ی مهارتهای کامپیوتر است.
چطور از این سوال‌ها استفاده کنید؟
- هر بخش را جدا جواب بدهید و روی کاغذ بنویسید، بعد با پاسخ‌های پایان همان بخش مقایسه کنید.
- سوال‌هایی که اشتباه زدید را در خود نرم‌افزار امتحان کنید؛ مثلاً کلید میان‌بر را واقعاً بزنید. چیزی که یک بار انجام دهید، بهتر از ده بار خواندن در ذهن می‌ماند.
- اگر در یک بخش بیشتر از نصف سوال‌ها را اشتباه زدید، آن بخش را دوباره بخوانید.
۱. مفاهیم پایه‌ی فناوری اطلاعات (۶ سوال)
- کدام وسیله، دستگاه ورودی است؟
الف) چاپگر
ب) بلندگو
ج) صفحه‌کلید
د) مانیتور - حافظه‌ی RAM چه ویژگی‌ای دارد؟
الف) دائمی است و فقط خواندنی
ب) موقت است و با خاموش شدن کامپیوتر پاک میشود
ج) همان هارد دیسک است
د) فقط برای ذخیره‌ی عکس است - سرعت پردازنده با کدام واحد سنجیده میشود؟
الف) گیگاهرتز
ب) گیگابایت
ج) مگاپیکسل
د) اینچ - یک کیلوبایت برابر چند بایت است؟
الف) ۱۰۰
ب) ۱۰۰۰۰
ج) ۸
د) ۱۰۲۴ - کدام مورد سیستم‌عامل است؟
الف)Word
ب)Excel
ج)Chrome
د)Windows - کار اصلی نرم‌افزار ضدویروس چیست؟
الف) افزایش سرعت اینترنت
ب) شناسایی و حذف بدافزارها
ج) فشرده‌سازی فایل‌ها
د) پشتیبان‌گیری خودکار
پاسخ‌ها: ۱-ج، ۲-ب، ۳-الف، ۴-د، ۵-د، ۶-ب
- سوال ۱: دستگاه ورودی داده را به کامپیوتر می‌دهد؛ چاپگر، بلندگو و مانیتور خروجی‌اند.
- سوال ۲: RAM حافظه‌ی کاری موقت است؛ ROM حافظه‌ی فقط‌خواندنی است.
- سوال ۳: گیگابایت واحد حجم حافظه است، نه سرعت.
- سوال ۴: در آزمون‌های مهارتهای هفتگانه معمولاً ۱۰۲۴ بایت ملاک است؛ ۸ بیت هم یک بایت است.
۲. استفاده از کامپیوتر و مدیریت فایل‌ها (ویندوز) (۶ سوال)
- کلید میان‌بر کپی کردن کدام است؟
الف)Ctrl+V
ب)Ctrl+C
ج)Ctrl+X
د)Ctrl+Z - کلید Ctrl+Z چه کاری انجام می‌دهد؟
الف) ذخیره‌ی فایل
ب) برگرداندن آخرین کار (Undo)
ج) بستن پنجره
د) انتخاب همه - فایلی که با کلید Delete پاک میشود کجا می‌رود؟
الف) برای همیشه پاک میشود
ب) پوشه‌ی Documents
ج) دسکتاپ
د) سطل بازیافت (Recycle Bin) - پسوند فایل‌های Word کدام است؟
الف).xlsx
ب).pptx
ج).docx
د).exe - برای انتخاب چند فایل که پشت سر هم نیستند، کدام کلید را نگه می‌داریم؟
الف)Ctrl
ب)Shift
ج)Alt
د)Tab - کلید میان‌بر تغییر نام فایل در ویندوز کدام است؟
الف)F5
ب)F1
ج)F2
د)F12
پاسخ‌ها: ۷-ب، ۸-ب، ۹-د، ۱۰-ج، ۱۱-الف، ۱۲-ج
- سوال ۷: Ctrl+V جای‌گذاری، Ctrl+X برش و Ctrl+Z برگرداندن آخرین کار است.
- سوال ۹: اگر هم‌زمان Shift را نگه دارید، فایل بدون رفتن به سطل بازیافت پاک میشود.
- سوال ۱۰: .xlsx برای اکسل، .pptx برای پاورپوینت و .exe برای برنامه‌های اجرایی است.
- سوال ۱۱: Shift برای انتخاب یک محدوده‌ی پشت سر هم است.
- سوال ۱۲: F5 صفحه را تازه می‌کند و F1 راهنما را باز می‌کند.
۳. واژه‌پردازی (Word) (۶ سوال)
- کلید Ctrl+B در ورد چه می‌کند؟
الف) متن را کج می‌کند
ب) زیر متن خط می‌کشد
ج) متن را وسط‌چین می‌کند
د) متن را ضخیم (Bold) می‌کند - برای شروع صفحه‌ی تازه بدون زدن چند Enter پشت سر هم، از چه استفاده میشود؟
الف)Page Break (Ctrl+Enter)
ب)Tab
ج)Ctrl+N
د)Space - کلید Ctrl+R در ورد چه می‌کند؟
الف) فایل را ذخیره می‌کند
ب) متن را جستجو می‌کند
ج) پاراگراف را راست‌چین می‌کند
د) صفحه را چاپ می‌کند - شماره صفحه از کدام زبانه اضافه میشود؟
الف)Home
ب)View
ج)Insert
د)Review - حاشیه‌های صفحه (Margins) در کدام زبانه تنظیم میشود؟
الف)Insert
ب)Review
ج)View
د)Layout - کلید Ctrl+F در ورد برای چیست؟
الف) چاپ
ب) قلم (فونت)
ج) جستجوی متن
د) ذخیره
پاسخ‌ها: ۱۳-د، ۱۴-الف، ۱۵-ج، ۱۶-ج، ۱۷-د، ۱۸-ج
- سوال ۱۳: Ctrl+I کج (Italic) و Ctrl+U زیرخط‌دار (Underline) می‌کند.
- سوال ۱۴: Ctrl+N یک سند کاملاً جدید باز می‌کند، نه صفحه‌ی جدید در همان سند.
- سوال ۱۵: Ctrl+L چپ‌چین و Ctrl+E وسط‌چین می‌کند.
- سوال ۱۷: در نسخههای قدیمی‌تر ورد، نام این زبانه Page Layout است.
۴. صفحه‌گسترده (Excel) (۷ سوال)
- محل برخورد یک سطر و یک ستون در اکسل چه نام دارد؟
الف) کاربرگ
ب) کارپوشه
ج) محدوده
د) سلول - نام سلولی که در ستون دوم و سطر سوم است چیست؟
الف)B3
ب)C2
ج)3B
د)2C - هر فرمول در اکسل با کدام علامت شروع میشود؟
الف)=
ب)#
ج)$
د)@ - فرمول درست برای جمع سلول‌های A1 تا A10 کدام است؟
الف)=ADD(A1:A10)
ب)=SUM(A1,A10)
ج)=SUM(A1:A10)
د)=TOTAL(A1-A10) - تابع AVERAGE چه چیزی را محاسبه می‌کند؟
الف) میانگین
ب) بیشترین مقدار
ج) تعداد سلول‌ها
د) کمترین مقدار - کدام آدرس با کپی کردن فرمول به سلول‌های دیگر تغییر نمی‌کند؟
الف)A1
ب)A$1
ج)$A$1
د)$A1 - برای نشان دادن سهم هر بخش از کل (مثلاً درصد هزینه‌ها)، کدام نمودار مناسب‌تر است؟
الف) خطی
ب) پراکندگی
ج) میله‌ای انباشته
د) دایره‌ای (Pie)
پاسخ‌ها: ۱۹-د، ۲۰-الف، ۲۱-الف، ۲۲-ج، ۲۳-الف، ۲۴-ج، ۲۵-د
- سوال ۲۰: در نام سلول، اول حرف ستون و بعد شماره‌ی سطر می‌آید.
- سوال ۲۲: SUM(A1,A10) فقط دو سلول A1 و A10 را جمع می‌کند، نه همهی سلول‌های بینشان.
- سوال ۲۳: بیشترین مقدار با MAX، کمترین با MIN و تعداد با COUNT به دست می‌آید.
- سوال ۲۴: $A$1 آدرس مطلق است؛ A$1 و $A1 فقط سطر یا فقط ستون را ثابت نگه می‌دارند.
۵. پایگاه داده (Access) (۵ سوال)
- هر ستون در جدول اکسس چه نام دارد؟
الف) رکورد
ب) فرم
ج) گزارش
د) فیلد - هر سطر در جدول اکسس چه نام دارد؟
الف) فیلد
ب) رکورد
ج) پرس‌وجو
د) ماکرو - ویژگی کلید اصلی (Primary Key) چیست؟
الف) می‌تواند خالی بماند
ب) هر رکورد را به‌طور یکتا مشخص می‌کند و تکراری نیست
ج) فقط عدد می‌پذیرد
د) همیشه اولین فیلد جدول است - برای پیدا کردن رکوردهایی که شرط مشخصی دارند، از کدام شیء اکسس استفاده میشود؟
الف)Query
ب)Form
ج)Report
د)Macro - برای چاپ داده‌ها با قالب مرتب و آماده‌ی ارائه، کدام شیء مناسب است؟
الف)Table
ب)Report
ج)Query
د)Form
پاسخ‌ها: ۲۶-د، ۲۷-ب، ۲۸-ب، ۲۹-الف، ۳۰-ب
- سوال ۲۹: Query یا پرس‌وجو داده‌ها را بر اساس شرط فیلتر می‌کند.
- سوال ۳۰: Form بیشتر برای ورود و ویرایش داده روی صفحه است.
۶. ارائه‌ی مطالب (PowerPoint) (۵ سوال)
- هر صفحه در پاورپوینت چه نام دارد؟
الف) اسلاید
ب) سند
ج) کاربرگ
د) قاب - کدام کلید نمایش اسلایدها را از اولین اسلاید شروع می‌کند؟
الف)F7
ب)Ctrl+P
ج)F5
د)Esc - کدام کلید نمایش را از اسلاید فعلی شروع می‌کند؟
الف)F5
ب)Shift+F5
ج)Ctrl+F5
د)Alt+F5 - جلوه‌ای که هنگام رفتن از یک اسلاید به اسلاید بعدی دیده میشود چه نام دارد؟
الف)Transition
ب)Animation
ج)Design
د)Layout - برای اینکه یک تغییر، مثل فونت یا لوگو، روی همهی اسلایدها اعمال شود، از چه استفاده میشود؟
الف)Slide Master
ب)Slide Sorter
ج)Notes Page
د)Reading View
پاسخ‌ها: ۳۱-الف، ۳۲-ج، ۳۳-ب، ۳۴-الف، ۳۵-الف
- سوال ۳۲: Esc نمایش را متوقف می‌کند.
- سوال ۳۴: Animation برای حرکت اجزای داخل یک اسلاید است، مثل ظاهر شدن یک متن.
۷. اطلاعات و ارتباطات (اینترنت و ایمیل) (۵ سوال)
- URL چیست؟
الف) نام یک مرورگر
ب) نشانی یک صفحه یا منبع در اینترنت
ج) نوعی ویروس
د) یک برنامه‌ی ایمیل - اگر بخواهید کسی ایمیل را دریافت کند ولی نامش برای بقیه‌ی گیرنده‌ها دیده نشود، او را در کدام بخش می‌نویسید؟
الف)To
ب)CC
ج)BCC
د)Subject - کدام نشانی ایمیل درست است؟
الف)ali.gmail.com
ب)ali@gmail.com
ج)www.ali@gmail
د)@ali.gmail.com - فیشینگ (Phishing) چیست؟
الف) روشی برای افزایش سرعت اینترنت
ب) نوعی مرورگر امن
ج) ذخیره‌ی خودکار ایمیل‌ها
د) فریب کاربر با ایمیل یا سایت جعلی برای گرفتن اطلاعاتی مثل رمز عبور - وجود https در ابتدای نشانی یک سایت یعنی چه؟
الف) سایت حتماً معتبر و قانونی است
ب) سایت رایگان است
ج) سایت متعلق به دولت است
د) ارتباط بین مرورگر و سایت رمزنگاری‌شده است
پاسخ‌ها: ۳۶-ب، ۳۷-ج، ۳۸-ب، ۳۹-د، ۴۰-د
- سوال ۳۷: گیرنده‌های CC برای همه دیده می‌شوند؛ BCC مخفی است.
- سوال ۴۰: https فقط امن بودن ارتباط را نشان می‌دهد؛ سایت فیشینگ هم می‌تواند https داشته باشد.
توصیه‌هایی برای آزمون
- اکسل را جدی بگیرید. در بیشتر آزمون‌ها، سوال‌های اکسل از همهی بخش‌ها بیشتر و سخت‌تر است؛ به‌خصوص فرمول‌ها و آدرس‌دهی مطلق.
- کلیدهای میان‌بر پرکاربرد را حفظ کنید: کپی، برش، جای‌گذاری، برگرداندن، ذخیره، جستجو و ضخیم کردن متن تقریباً همیشه پرسیده می‌شوند.
- تفاوت‌های نزدیک را یاد بگیرید: RAM و ROM، CC و BCC، Animation و Transition، فیلد و رکورد. طراح‌های سوال این‌ها را دوست دارند.
- اگر آزمون عملی دارید، فقط تستی تمرین نکنید. ۲۰ تمرین عملی ویندوز، ورد، اکسل و پاورپوینت را در آمادگی آزمون ICDL آورده‌ایم.
برای تمرین بیشتر در اکسل و ورد، این آموزش‌های رایگان کوتاه کمک می‌کنند: ۱۰ فرمول پرکاربرد اکسل، مرتب‌سازی و فیلتر در اکسل و تایپ فارسی در ورد.
اگر می‌خواهید این مهارت‌ها را منظم و با تمرین عملی یاد بگیرید، دوره‌ی آنلاین مهارتهای هفتگانه (ICDL) داناورس کلاس زنده دارد و تمرین‌ها روی کامپیوتر خودتان انجام میشود.
سوالات رایج
مهارتهای هفتگانه با ICDL فرق دارد؟
نه؛ مهارتهای هفتگانه همان هفت بخش ICDL است. اسم مدرکی که در پایان دورهها داده میشود ممکن است فرق کند، مثل گواهی فنیوحرفهای یا گواهی آموزشگاه.
کدام نسخهی آفیس را برای آزمون تمرین کنم؟
اصول همهی نسخهها یکی است. بهتر است با همان نسخهای تمرین کنید که در محل آزمون نصب است؛ اگر نمیدانید، یکی از نسخههای جدید را انتخاب کنید و به تفاوت نام بعضی زبانهها در نسخههای قدیمی دقت کنید.
چند وقت برای آمادگی لازم است؟
اگر با کامپیوتر آشنا هستید، چند هفته تمرین روزانه برای آزمون تستی معمولاً کافی است. برای آزمون عملی، به‌خصوص اکسل، زمان بیشتری بگذارید.
