جواب کوتاه: برای آزمون ICDL، چه برای گرفتن مدرک و چه برای بخش کامپیوتر آزمون استخدامی، باید هم مفاهیم پایه را بدانید و هم کار عملی با ویندوز، ورد، اکسل و پاورپوینت را بلد باشید. با یک برنامه‌ی چهارهفته‌ای و تمرین روی کامپیوتر، نه فقط خواندن جزوه، آماده می‌شوید. این صفحه برنامه، ۲۰ تمرین عملی و ۱۰ سوال نمونه با جواب دارد.
خیلی‌ها برای ICDL فقط جزوه می‌خوانند و سر جلسه‌ی عملی می‌بینند نمی‌دانند فلان دستور کجاست. این آزمون بیشتر از اینکه حفظی باشد، مهارتی است: باید بتوانید کار را روی کامپیوتر انجام بدهید. این راهنما برای همین نوشته شده است. اگر هنوز نمی‌دانید ICDL به کارتان می‌آید یا نه، اول ICDL چیست و مدرکش چه ارزشی دارد را بخوانید.
با کدام آزمون روبه‌رو هستید؟
آزمون مهارت برای گرفتن مدرک
آزمون‌های مهارت فنی‌وحرفه‌ای معمولاً دو بخش دارند: بخش نظری که تستی است و بخش عملی که پشت کامپیوتر انجام می‌شود. شرایط ثبت‌نام، نوبت‌ها و حد نصاب قبولی را از مرکز آزمون یا سامانه‌ی ثبت‌نام همان دوره بپرسید، چون ممکن است تغییر کند.
سوال‌های کامپیوتر در آزمون‌های استخدامی
در بخش عمومی بسیاری از آزمون‌های استخدامی، سوال‌هایی از مبانی کامپیوتر و مهارت‌های ICDL می‌آید. این سوال‌ها تستی‌اند و بیشتر مفاهیم، میان‌برها و کارکرد دستورها را می‌پرسند. سهم این سوال‌ها و منابع دقیق هر آزمون در دفترچه‌ی همان آزمون اعلام می‌شود؛ حتماً آن را بخوانید.
برای هر دو نوع آزمون، تمرین عملی کمک می‌کند. کسی که یک بار جدول را در ورد ساخته، سوال تستی‌اش را هم راحت‌تر جواب می‌دهد.
برنامه‌ی آمادگی چهارهفته‌ای
| هفته | موضوع | تمرین‌های این صفحه |
|---|---|---|
| ۱ | مفاهیم پایه‌ی فناوری اطلاعات، ویندوز و مدیریت فایل | ۱ تا ۴ |
| ۲ | واژه‌پرداز ورد | ۵ تا ۱۰ |
| ۳ | صفحه‌گسترده اکسل | ۱۱ تا ۱۵ |
| ۴ | پاورپوینت، اینترنت و ایمیل، اکسس و مرور کلی | ۱۶ تا ۲۰ |
روزی یک تا دو ساعت کافی است، به شرط اینکه بیشترش پشت کامپیوتر بگذرد. روی اکسل وقت بیشتری بگذارید؛ هم در آزمون مهم است و هم بیشتر از بقیه در کار واقعی به کار می‌آید.
۲۰ تمرین عملی
این تمرین‌ها خودساخته‌اند و سوال واقعی آزمون نیستند، ولی همان مهارت‌هایی را تمرین می‌دهند که در بخش عملی سنجیده می‌شود. اول خودتان انجام بدهید و بعد راهنمای حل را در انتهای صفحه ببینید.
ویندوز و مدیریت فایل
- روی دسکتاپ پوشه‌ای به نام «آزمون» بسازید و داخلش دو پوشه به نام‌های «ورد» و «اکسل».
- یک فایل متنی بسازید، نامش را به «تمرین ۱» تغییر بدهید، یک کپی از آن در پوشه‌ی «ورد» بگذارید و اصل فایل را به پوشه‌ی «اکسل» منتقل کنید.
- با جستجوی ویندوز، همه‌ی فایل‌های با پسوند docx را روی کامپیوتر پیدا کنید.
- پوشه‌ی «آزمون» را به یک فایل فشرده‌ی zip تبدیل کنید.
ورد
- یک نامه بنویسید که عنوانش وسط‌چین، پررنگ و با اندازه‌ی ۱۶ باشد و متنش از هر دو طرف تراز (Justify).
- یک جدول چهار ستونی و سه ردیفی بسازید و ردیف اولش را رنگی کنید.
- به سند شماره‌ی صفحه در پایین و وسط اضافه کنید و نام خودتان را در سرصفحه بنویسید.
- یک فهرست پنج‌موردی با علامت گلوله (Bullet) بسازید.
- همه‌ی کلمه‌های «کامپیوتر» را در متن با «رایانه» جایگزین کنید.
- سند را با فرمت PDF ذخیره کنید.
اکسل
- جدولی از نمره‌های پنج دانش‌آموز در سه درس بسازید و برای هر دانش‌آموز جمع و میانگین را با فرمول حساب کنید.
- یک ستون «وضعیت» اضافه کنید که اگر میانگین ۱۰ یا بیشتر بود «قبول» و وگرنه «مردود» بنویسد.
- جدول را بر اساس میانگین، از زیاد به کم مرتب کنید.
- از میانگین‌ها یک نمودار ستونی بسازید.
- نمره‌های کمتر از ۱۰ را با قالب‌بندی شرطی قرمز کنید.
پاورپوینت، اینترنت و ایمیل، اکسس
- یک ارائه‌ی سه‌اسلایدی با یک طرح (Theme) آماده بسازید که اسلاید اولش عنوان باشد.
- به اسلایدها جلوه‌ی انتقال (Transition) و به عنوان اسلاید دوم یک جلوه‌ی پویانمایی (Animation) بدهید.
- نمایش را از اسلاید اول شروع کنید و بعد از اسلاید فعلی.
- یک ایمیل با یک فایل پیوست به دو نفر بفرستید، طوری که گیرنده‌ی دوم را گیرنده‌ی اول نبیند.
- در اکسس جدولی با سه فیلد کد، نام و شهر بسازید، فیلد کد را کلید اصلی کنید و یک پرس‌وجو (Query) بنویسید که فقط افراد یک شهر را نشان بدهد.
۱۰ سوال تستی نمونه
این سوال‌ها هم خودساخته‌اند و فقط نوع سوال‌های مفهومی را نشان می‌دهند. جواب‌ها بعد از سوال دهم آمده‌اند.
- کدام حافظه با خاموش شدن کامپیوتر پاک می‌شود؟ (الف) ROM (ب) RAM (ج) هارد دیسک (د) فلش
- کدام وسیله فقط ورودی است؟ (الف) چاپگر (ب) بلندگو (ج) اسکنر (د) مانیتور
- هر کیلوبایت چند بایت است؟ (الف) ۱۰۰ (ب) ۵۱۲ (ج) ۱۰۰۰ (د) ۱۰۲۴
- پسوند رایج فایل‌های ورد نسخه‌های جدید کدام است؟ (الف) xlsx (ب) docx (ج) pptx (د) txt
- میان‌بر «برگشت به عقب» در بیشتر برنامه‌ها کدام است؟ (الف) Ctrl+Z (ب) Ctrl+Y (ج) Ctrl+X (د) Ctrl+V
- در اکسل، کدام آدرس با کپی شدن فرمول تغییر نمی‌کند؟ (الف) A1 (ب) A$1 (ج) $A1 (د) $A$1
- در پاورپوینت، کدام کلید نمایش را از اسلاید اول شروع می‌کند؟ (الف) F1 (ب) F5 (ج) F7 (د) F12
- در ایمیل، گیرنده‌ای که در کدام بخش نوشته شود، از دید بقیه پنهان می‌ماند؟ (الف) To (ب) CC (ج) BCC (د) Subject
- کدام گزینه کار آنتی‌ویروس است؟ (الف) فشرده‌سازی فایل (ب) شناسایی و حذف بدافزار (ج) افزایش سرعت اینترنت (د) پشتیبان‌گیری خودکار
- شبکه‌ای که کامپیوترهای یک ساختمان را به هم وصل می‌کند چه نام دارد؟ (الف) WAN (ب) LAN (ج) اینترنت (د) VPN
جواب‌ها: ۱-ب، ۲-ج، ۳-د، ۴-ب، ۵-الف، ۶-د، ۷-ب، ۸-ج، ۹-ب، ۱۰-ب
توصیه‌های روز آزمون
- صورت سوال را تا آخر بخوانید. در بخش عملی، اسم فایل و جای ذخیره‌ی آن هم جزو جواب است.
- مسیر دستور را بدانید، نه فقط جای دکمه را. نسخه‌ی آفیس مرکز آزمون ممکن است با کامپیوتر شما فرق داشته باشد. اگر می‌دانید «شماره‌ی صفحه» در زبانه‌ی Insert است، در هر نسخه‌ای پیدایش می‌کنید.
- میان‌برها را تمرین کنید. هم وقت را در بخش عملی کم می‌کند و هم در سوال‌های تستی پرتکرار است.
- اگر سوالی را بلد نبودید، رد شوید و آخر کار برگردید.
راهنمای حل تمرین‌های عملی
- روی دسکتاپ راست‌کلیک کنید و New و بعد Folder را بزنید. داخل پوشه همین کار را دو بار تکرار کنید.
- تغییر نام: فایل را انتخاب کنید و F2 بزنید. کپی: Ctrl+C و در مقصد Ctrl+V. انتقال: Ctrl+X و در مقصد Ctrl+V.
- در کادر جستجوی File Explorer عبارت *.docx را بنویسید.
- روی پوشه راست‌کلیک کنید و از Send to گزینه‌ی Compressed (zipped) folder را بزنید؛ در ویندوز ۱۱ گزینه‌ی Compress to ZIP file.
- عنوان را انتخاب کنید و از زبانه‌ی Home دکمه‌های Center، Bold و اندازه‌ی ۱۶ را بزنید. متن را انتخاب کنید و Justify را بزنید.
- زبانه‌ی Insert، دکمه‌ی Table. ردیف اول را انتخاب کنید و از زبانه‌ی طراحی جدول، Shading را بزنید.
- زبانه‌ی Insert، دکمه‌ی Page Number و Bottom of Page؛ برای سرصفحه دکمه‌ی Header.
- زبانه‌ی Home، دکمه‌ی Bullets.
- Ctrl+H، در Find what «کامپیوتر» و در Replace with «رایانه»، و Replace All.
- File، Save As و در نوع فایل PDF را انتخاب کنید.
- جمع با =SUM و میانگین با =AVERAGE روی خانه‌های نمره‌ی همان ردیف. توضیح کامل در فرمول‌های پرکاربرد اکسل.
- با فرمول IF؛ مثلاً اگر میانگین در E2 است: =IF(E2>=10,"قبول","مردود")
- زبانه‌ی Data، دکمه‌ی Sort، ستون میانگین با ترتیب Largest to Smallest.
- نام‌ها و میانگین‌ها را انتخاب کنید، زبانه‌ی Insert و نمودار Column.
- زبانه‌ی Home، Conditional Formatting، Highlight Cells Rules و Less Than با عدد ۱۰. توضیح بیشتر در مرتب‌سازی و فیلتر در اکسل.
- زبانه‌ی Design و انتخاب یک طرح؛ اسلاید اول به‌طور پیش‌فرض اسلاید عنوان است.
- زبانه‌ی Transitions برای انتقال؛ عنوان را انتخاب کنید و از زبانه‌ی Animations یک جلوه بدهید.
- F5 از اسلاید اول و Shift+F5 از اسلاید فعلی.
- آدرس گیرنده‌ی اول در To و گیرنده‌ی دوم در BCC؛ پیوست با آیکون سنجاق.
- Table Design، تعریف سه فیلد و زدن Primary Key روی فیلد کد. بعد Query Design، افزودن جدول و نوشتن نام شهر در ردیف Criteria زیر فیلد شهر.
منابع رایگان یا کلاس؟
اگر با کامپیوتر آشنا هستید، همین تمرین‌ها و منابع رایگان برای قبولی کافی‌اند. برای مشکلات رایج تایپ فارسی در ورد هم این آموزش را ببینید. اگر از پایه شروع می‌کنید یا می‌خواهید مهارت واقعی، به‌خصوص در اکسل، بسازید، دوره‌ی آنلاین مهارت‌های هفتگانه ICDL داناورس همه‌ی این مهارت‌ها را با تمرین عملی و رفع اشکال آموزش می‌دهد.
