NotebookLM چیست و چه فرقی با ChatGPT دارد؟
NotebookLM ابزار هوش مصنوعی گوگل برای کار با منابع خودتان است. جزوه، کتاب PDF، مقاله، لینک سایت یا ویدیو را اضافه می‌کنید و از آن سوال می‌پرسید. فرق اصلی‌اش با چت‌بات‌هایی مثل ChatGPT این است که جوابش را بر اساس همان منابعی که داده‌اید می‌نویسد و کنار هر بخش از جواب، شماره‌ی منبع را می‌گذارد. با کلیک روی شماره، همان قسمت منبع را می‌بینید.
به همین دلیل NotebookLM برای درس خواندن و تحقیق مناسب است: کمتر از خودش حرف می‌سازد و راحت می‌شود جوابش را بررسی کرد. با این حال کاملاً بی‌خطا نیست و برای موارد مهم باید منبع را باز کنید.
شروع کار
- سایت notebooklm.google.com را باز کنید و با حساب گوگل وارد شوید.
- یک نوت‌بوک جدید بسازید. هر نوت‌بوک برای یک موضوع است؛ مثلاً یک درس یا یک پروژه‌ی تحقیقی.
- منابع را اضافه کنید.
چه منابعی می‌شود اضافه کرد؟
- فایل PDF و متن
- سندها و اسلایدهای گوگل (Google Docs و Google Slides)
- لینک صفحه‌ی وب
- لینک ویدیوی یوتیوب
- فایل صوتی
- متنی که مستقیم کپی و جای‌گذاری کنید
تعداد و حجم منبع‌ها محدودیت دارد که به نوع حساب بستگی دارد. اگر جزوه‌ی شما عکس از صفحه یا دست‌نویس است، کیفیت خواندنش را با چند سوال ساده بررسی کنید.
پرسیدن سوال از منابع
در بخش گفتگو سوال بپرسید، همان‌طور که از یک چت‌بات می‌پرسید. چند نمونه‌ی کاربردی:
- «مهم‌ترین مفاهیم فصل سوم را فهرست کن.»
- «تفاوت این دو مفهوم را در این منابع توضیح بده.»
- «در کدام منبع درباره‌ی این موضوع صحبت شده؟»
با تیک زدن یا برداشتن تیک منابع در فهرست کنار صفحه، تعیین می‌کنید جواب از کدام منابع بیاید. پرامپت‌های آماده‌ی بیشتر پایین همین صفحه است.
خروجی‌های آماده
علاوه بر گفتگو، NotebookLM می‌تواند از منابع شما خروجی‌های آماده بسازد. بسته به نسخه، این‌ها را در بخش Studio پیدا می‌کنید:
- خلاصه‌ی صوتی (Audio Overview): گفتگویی شبیه پادکست درباره‌ی منابع شما، برای گوش دادن در راه.
- نقشه‌ی ذهنی (Mind Map): مفاهیم اصلی و ارتباطشان در یک نمودار.
- راهنمای مطالعه و گزارش: خلاصه‌ی ساختارمند، سوال‌های مرور و واژه‌نامه.
- فلش‌کارت و آزمونک: برای مرور قبل از امتحان.
زبان خروجی‌ها را می‌توانید در تنظیمات تعیین کنید. کیفیت خروجی فارسی، به‌خصوص خلاصه‌ی صوتی، را خودتان امتحان کنید.
سه سناریوی واقعی
- دانش‌آموز و دانشجو: جزوه‌های یک درس را در یک نوت‌بوک بگذارید، راهنمای مطالعه بسازید و از آن آزمونک بخواهید. روش درست درس خواندن با هوش مصنوعی را در این آموزش ببینید.
- تحقیق: چند مقاله درباره‌ی یک موضوع را اضافه کنید و بپرسید کجا هم‌نظرند و کجا اختلاف دارند.
- کار: مستندات یک پروژه یا یک دستورالعمل طولانی را اضافه کنید تا هر وقت سوال داشتید، جوابش را با منبع پیدا کنید.
چند نکته
- اطلاعات محرمانه و شخصی را بارگذاری نکنید.
- برای هر موضوع یک نوت‌بوک جدا بسازید تا منابع بی‌ربط در جواب‌ها قاطی نشوند.
- اگر جوابی به نظرتان عجیب آمد، روی شماره‌ی منبع کلیک کنید و خود متن را بخوانید.
برای خلاصه کردن یک فایل تکی، ChatGPT هم گزینه‌ی خوبی است: خلاصه کردن PDF با ChatGPT.
