تمرین پایتون کلاس هفتم: ۱۶ تمرین با جواب از آسان تا بازی‌سازی (قابل چاپ)

اگر پایتون را در درس کار و فناوری شروع کرده‌ای، احتمالاً دیده‌ای که برنامه‌نویسی با خواندن یاد گرفته نمی‌شود؛ با نوشتن یاد گرفته می‌شود. این صفحه ۱۶ تمرین دارد که از چاپ یک جمله شروع می‌شود و به ساختن یک بازی و کشیدن شکل با لاک‌پشت می‌رسد. جواب همه‌ی تمرین‌ها آخر صفحه است.

این تمرین‌ها مفاهیم پایه‌ی پایتون را پوشش می‌دهند: چاپ، متغیر، ورودی، شرط و حلقه. برای دانش‌آموزی که پایتون را در مدرسه شروع کرده، برای والدینی که می‌خواهند کمک کنند، و برای معلم‌هایی که تمرین اضافه لازم دارند.

قبل از شروع

• کجا کد بنویسم؟ روی کامپیوتر، پایتون و محیط IDLE یا Thonny کافی است. اگر کامپیوتر نداری، پایتون روی گوشی هم اجرا می‌شود؛ راهنمای پایتون با گوشی را ببین.
• اول خودت امتحان کن. قبل از نگاه کردن به جواب، حداقل ده دقیقه روی هر تمرین فکر کن. خطا گرفتن بخشی از یادگیری است، نه نشانه‌ی ضعف.
• صفحه‌کلید را روی انگلیسی بگذار. پرانتز، دونقطه و گیومه باید انگلیسی باشند.
• نسخه‌ی چاپی: با زدن Ctrl+P روی کامپیوتر، فقط تمرین‌ها و جواب‌ها چاپ می‌شوند.

سطح ۱: چاپ و متغیر

1. معرفی: برنامه‌ای بنویس که در خط اول اسمت و در خط دوم اسم مدرسه‌ات را چاپ کند.
2. سال بعد: سنت را در یک متغیر به نام age ذخیره کن و چاپ کن که سال بعد چند ساله می‌شوی.
3. ماشین‌حساب کوچک: دو متغیر a = 12 و b = 5 بساز و حاصل جمع، تفریق و ضرب آن‌ها را چاپ کن.
4. مثلث ستاره‌ای: با سه دستور چاپ، یک مثلث از ستاره‌ها بکش که خط اول یک ستاره، خط دوم دو ستاره و خط سوم سه ستاره داشته باشد.

سطح ۲: گرفتن ورودی

5. سلام شخصی: اسم کاربر را بپرس و به او سلام کن.
6. جمع دو عدد: دو عدد از کاربر بگیر و حاصل جمعشان را چاپ کن. (راهنمایی: input متن برمی‌گرداند و باید با int آن را به عدد تبدیل کنی.)
7. محاسبه‌ی سن: سال تولد کاربر را به شمسی بپرس و سنش را حساب کن.

سطح ۳: شرط

8. مثبت، منفی یا صفر: یک عدد بگیر و بگو مثبت است، منفی است یا صفر.
9. زوج یا فرد: یک عدد بگیر و بگو زوج است یا فرد. (راهنمایی: عملگر % باقی‌مانده‌ی تقسیم را می‌دهد.)
10. کارنامه: نمره‌ای بین ۰ تا ۲۰ بگیر. اگر ۱۷ یا بیشتر بود بنویس «عالی»، اگر ۱۰ یا بیشتر بود «قبول» و در غیر این صورت «تلاش بیشتر».
11. رمز عبور: از کاربر رمز بخواه. اگر رمز python123 بود بنویس خوش آمدی، وگرنه بنویس رمز اشتباه است.

سطح ۴: حلقه

12. شمارش: اعداد ۱ تا ۱۰ را هر کدام در یک خط چاپ کن.
13. جدول ضرب: یک عدد بگیر و جدول ضرب آن را از ۱ تا ۱۰ چاپ کن.
14. جمع بزرگ: حاصل جمع همه‌ی اعداد ۱ تا ۱۰۰ را با یک حلقه حساب کن. (جواب درست ۵۰۵۰ است؛ ببین برنامه‌ات همین را می‌دهد یا نه.)

سطح ۵: پروژه‌ی کوچک

15. بازی حدس عدد: کامپیوتر یک عدد تصادفی بین ۱ تا ۲۰ انتخاب کند. کاربر آن‌قدر حدس بزند تا درست بگوید و بعد از هر حدس، برنامه بگوید عدد بزرگ‌تر است یا کوچک‌تر.
16. نقاشی با لاک‌پشت: با ماژول turtle یک مربع بکش. چالش: یک شش‌ضلعی بکش. (راهنمایی: مجموع چرخش‌ها در هر شکل بسته ۳۶۰ درجه است.)

جواب تمرین‌ها

جواب‌های زیر یکی از راه‌های درست است. اگر برنامه‌ی تو شکل دیگری دارد ولی درست کار می‌کند، آن هم درست است.

تمرین ۱

print("Sara")
print("Farhang School")

تمرین ۲

age = 13
print("Next year I will be", age + 1)

تمرین ۳

a = 12
b = 5
print(a + b)
print(a - b)
print(a * b)

تمرین ۴

print("*")
print("**")
print("***")

تمرین ۵

name = input("What is your name? ")
print("Hello", name)

تمرین ۶

a = int(input("First number: "))
b = int(input("Second number: "))
print("Sum:", a + b)

تمرین ۷

this_year = 1405
birth_year = int(input("Your birth year: "))
print("You are", this_year - birth_year, "years old")

تمرین ۸

n = int(input("Enter a number: "))
if n > 0:
    print("positive")
elif n < 0:
    print("negative")
else:
    print("zero")

تمرین ۹

n = int(input("Enter a number: "))
if n % 2 == 0:
    print("even")
else:
    print("odd")

تمرین ۱۰

score = float(input("Your score (0-20): "))
if score >= 17:
    print("Excellent")
elif score >= 10:
    print("Passed")
else:
    print("Try harder")

تمرین ۱۱

password = input("Password: ")
if password == "python123":
    print("Welcome!")
else:
    print("Wrong password")

تمرین ۱۲

for i in range(1, 11):
    print(i)

تمرین ۱۳

n = int(input("Enter a number: "))
for i in range(1, 11):
    print(n, "x", i, "=", n * i)

تمرین ۱۴

total = 0
for i in range(1, 101):
    total = total + i
print(total)

تمرین ۱۵

import random

number = random.randint(1, 20)
guess = 0

while guess != number:
    guess = int(input("Guess a number (1-20): "))
    if guess < number:
        print("Bigger!")
    elif guess > number:
        print("Smaller!")

print("You got it!")

تمرین ۱۶

import turtle

t = turtle.Turtle()

# square: 4 sides, turn 90 degrees each time
for i in range(4):
    t.forward(100)
    t.left(90)

# challenge, hexagon: 6 sides, 360 / 6 = 60 degrees
for i in range(6):
    t.forward(80)
    t.left(60)

turtle.done()

قدم بعدی

اگر همه‌ی این تمرین‌ها را حل کردی، پایه‌ی پایتون را داری. قدم بعدی تغییر دادن همین برنامه‌هاست: بازی حدس عدد را طوری کن که تعداد حدس‌ها را بشمارد، یا با لاک‌پشت یک ستاره‌ی رنگی بکش. ساختن چیزی که خودت طراحی کرده‌ای، بهترین تمرین است.

برای والدین: راهنمای آموزش پایتون برای کودکان و نوجوانان توضیح می‌دهد چطور بدون اینکه خودتان برنامه‌نویس باشید، کمک کنید. و اگر فرزندتان می‌خواهد این مسیر را با مربی و پروژه‌های بیشتر ادامه دهد، دوره‌ی پایتون کودکان و نوجوانان داناورس دقیقاً از همین نقطه ادامه می‌دهد؛ از اولین دستور تا ساخت بازی و شکل‌های گرافیکی.