خیلی از کسانی که می‌خواهند پایتون یاد بگیرند کامپیوتر ندارند یا همیشه به آن دسترسی ندارند؛ از دانش‌آموزی که پایتون را در درس کار و فناوری دارد تا کسی که می‌خواهد در مسیر رفت‌وآمد تمرین کند. خبر خوب این است که پایتون روی گوشی کاملاً اجرا میشود و برای یادگیری مفاهیم پایه کافی است.
در این راهنما می‌بینید روی اندروید و آیفون از چه برنامه‌ای استفاده کنید، اولین برنامه را چطور اجرا کنید و یادگیری با گوشی تا کجا جواب می‌دهد.
پایتون روی گوشی اندروید
Pydroid 3: بهترین گزینه برای شروع
Pydroid 3 یک محیط کامل پایتون برای اندروید است: ویرایشگر کد، اجراکنندهی پایتون ۳ که بدون اینترنت هم کار میکند، و امکان نصب کتابخانه‌ها. برای مبتدیها ساده‌ترین و کامل‌ترین گزینه است.
- Pydroid 3 را از فروشگاه رسمی اپلیکیشن‌ها یا سایت رسمی خودش نصب کنید.
- برنامه را باز کنید؛ صفحه‌ای که می‌بینید ویرایشگر کد است.
- کد را تایپ کنید و دکمه‌ی اجرا را بزنید. خروجی در صفحه‌ی جداگانه نمایش داده میشود.
نسخه‌ی رایگانش برای یادگیری کافی است و نسخه‌ی پولی امکانات اضافه‌ای مثل نصب بعضی کتابخانه‌ها به‌صورت آفلاین دارد.
Termux: برای کاربران حرفه‌ای‌تر
Termux یک محیط خط فرمان لینوکسی روی اندروید است که پایتون را هم میشود رویش نصب کرد. انعطافش بیشتر است ولی کار با آن به آشنایی با خط فرمان نیاز دارد. برای شروع، Pydroid 3 انتخاب بهتری است.
پایتون روی آیفون
روی آیفون و آیپد هم چند گزینه هست:
- Pythonista: کامل‌ترین و خوش‌ساخت‌ترین محیط پایتون برای iOS. پولی است.
- a-Shell: رایگان و مبتنی بر خط فرمان، که پایتون را هم دارد. برای تمرین مفاهیم پایه کافی است.
- Carnets: رایگان، با محیط نوت‌بوک ژوپیتر؛ همان محیطی که در تحلیل داده و هوش مصنوعی زیاد استفاده میشود.
بدون نصب: پایتون آنلاین
اگر نمی‌خواهید چیزی نصب کنید، سایت‌هایی مثل Programiz و OnlineGDB یک محیط پایتون داخل مرورگر در اختیارتان می‌گذارند. کد را می‌نویسید و اجرا می‌کنید. برای امتحان سریع یک تکه کد خوب است، ولی برای تمرین منظم، اپلیکیشن نصبی راحت‌تر است و به اینترنت هم وابسته نیست.
اولین برنامه روی گوشی
این برنامه را در Pydroid یا هر محیط دیگری تایپ و اجرا کنید:
name = input("What is your name? ")
age = int(input("How old are you? "))
print("Hello", name)
print("In 10 years you will be", age + 10)برنامه اسم و سن شما را می‌پرسد و می‌گوید ده سال بعد چند ساله می‌شوید. همین چهار خط، ورودی، متغیر، تبدیل نوع داده و محاسبه را نشان می‌دهد.
نکته‌های تایپ کد روی گوشی
- تورفتگی (فاصله‌ی اول خط) در پایتون معنا دارد. خط‌های داخل if یا for باید چهار فاصله جلوتر باشند. در گوشی حواستان باشد صفحه‌کلید فاصله‌ها را به‌هم نریزد.
- صفحه‌کلید را روی انگلیسی بگذارید. علامت‌هایی مثل دونقطه، پرانتز و گیومه‌ی فارسی با معادل انگلیسی‌شان فرق دارند و پایتون فقط انگلیسی را می‌شناسد. رایج‌ترین خطای کسانی که با گوشی کد می‌زنند همین است.
- تصحیح خودکار را خاموش کنید. صفحه‌کلید گوشی ممکن است
printرا به Print یا کلمه‌ی دیگری تغییر دهد. - از نوار کلیدهای کمکی استفاده کنید. Pydroid نواری با علامت‌های پرکاربرد برنامه‌نویسی بالای صفحه‌کلید دارد که تایپ را خیلی سریع‌تر میکند.
- اگر زیاد تمرین می‌کنید، یک صفحه‌کلید بلوتوثی ساده تجربه را کاملاً عوض میکند.
یادگیری پایتون با گوشی تا کجا جواب می‌دهد؟
| کار | با گوشی |
|---|---|
| یادگیری مفاهیم پایه: متغیر، شرط، حلقه، تابع | کاملاً ممکن |
| تمرین‌های درس کار و فناوری پایه‌ی هفتم | کاملاً ممکن |
| برنامه‌ها و بازی‌های کوچک، از جمله شکل‌های گرافیکی | ممکن |
| کار با کتابخانههای داده مثل NumPy و Pandas | در Pydroid ممکن ولی محدود و کند |
| پروژه‌های چندفایلی، ساخت وب‌سایت، هوش مصنوعی جدی | عملاً به کامپیوتر نیاز دارد |
خلاصه: گوشی برای شروع و تمرین روزانه عالی است و بهانه‌ی «کامپیوتر ندارم» را از بین می‌برد. ولی اگر برنامه‌نویسی را جدی ادامه دهید، دیر یا زود به یک کامپیوتر معمولی نیاز پیدا می‌کنید؛ کامپیوتر قوی لازم نیست.
برای دانش‌آموزان کلاس هفتم
درس کار و فناوری پایه‌ی هفتم یک پودمان برنامه‌نویسی با پایتون دارد و خیلی از دانش‌آموزان در خانه کامپیوتر ندارند. نصب Pydroid روی گوشی و تایپ و اجرای دوباره‌ی تمرین‌های کتاب، ساده‌ترین راه برای جا انداختن این درس است. والدین برای نکته‌های بیشتر می‌توانند راهنمای آموزش پایتون برای کودکان و نوجوانان را بخوانند.
سوالات رایج
«بهترین برنامهی پایتون برای اندروید کدام است؟»
برای مبتدیها Pydroid 3؛ ساده است، بدون اینترنت کار میکند و امکان نصب کتابخانه دارد. Termux برای کسی است که با خط فرمان راحت است.
«پایتون روی گوشی بدون اینترنت کار میکند؟»
در Pydroid 3 بله؛ اجراکنندهی پایتون روی خود گوشی نصب میشود. فقط برای نصب کتابخانههای جدید اینترنت لازم است. سایتهای پایتون آنلاین طبیعتاً به اینترنت نیاز دارند.
«کدی که روی گوشی نوشتم روی کامپیوتر هم اجرا میشود؟»
بله. پایتون همان پایتون است؛ فایل را منتقل کنید و روی کامپیوتر اجرا کنید.
«با گوشی میشود برنامه‌نویس شد؟»
برای یادگرفتن اصول و ساختن عادت تمرین روزانه بله. برای کار حرفه‌ای و پروژه‌های بزرگ، یک کامپیوتر معمولی لازم میشود.
جمع‌بندی
نداشتن کامپیوتر دلیل خوبی برای شروع نکردن پایتون نیست. Pydroid 3 روی اندروید یا a-Shell روی آیفون، همین امروز محیط کافی برای یادگیری مفاهیم پایه را در اختیارتان می‌گذارند. مهم این است که کد را خودتان تایپ و اجرا کنید و از خطاها نترسید.
برای یک مسیر کامل و قدم‌به‌قدم، نقشه‌ی راه آموزش پایتون از صفر را ببینید. اگر می‌خواهید با برنامهی منظم و مدرس جلو بروید، دوره‌ی پایتون مقدماتی داناورس برای بزرگسالان و دوره‌ی پایتون کودکان و نوجوانان برای دانش‌آموزان طراحی شده‌اند.
