«دورهی گرافیک» اسم یک دوره نیست؛ اسم یک مسیر است. یک نفر با آن پست اینستاگرام طراحی میکند، یکی لوگو و هویت بصری برند می‌سازد، یکی کتاب و مجله صفحه‌آرایی میکند و یکی تصویرسازی. برای همین قبل از ثبت‌نام در هر دوره‌ای باید بدانید کدام بخش این مسیر را می‌خواهید و از کجا باید شروع کنید.
این راهنما برای کسی است که می‌خواهد طراحی گرافیک را جدی یاد بگیرد، چه برای کار و درآمد، چه برای کسب‌وکار خودش. می‌بینیم طراحی گرافیک شامل چه چیزهایی است، کدام نرم‌افزار را اول یاد بگیرید، دورهی آنلاین یا حضوری، هزینه‌ها و نشانه‌های یک دورهی خوب.
طراحی گرافیک یعنی چه؟
طراحی گرافیک یعنی رساندن یک پیام با تصویر، رنگ و نوشته. چند حوزه‌ی اصلی آن:
- شبکه‌های اجتماعی و تبلیغات: پست، استوری، بنر سایت و تبلیغات. پرتقاضاترین بخش برای شروع کار.
- هویت بصری و لوگو: لوگو، رنگ‌ها و فونت‌های یک برند، کارت ویزیت و سربرگ.
- چاپ و صفحه‌آرایی: کتاب، مجله، کاتالوگ و بروشور.
- تصویرسازی: کشیدن تصویر برای کتاب کودک، بازی، بسته‌بندی و پوستر.
- طراحی رابط کاربری (UI): ظاهر سایت و اپلیکیشن؛ که کمی با گرافیک چاپی فرق دارد و تفاوتش را در تفاوت UI و UX توضیح داده‌ایم.
- موشن گرافیک: گرافیک متحرک برای ویدیو و تیزر.
مبانی طراحی گرافیک: چیزی که نرم‌افزار یاد نمی‌دهد
بزرگ‌ترین اشتباه تازه‌کارها این است که فکر می‌کنند یاد گرفتن فتوشاپ یعنی یاد گرفتن طراحی. نرم‌افزار ابزار است؛ چیزی که یک طرح را حرفهای میکند، مبانی است:
- رنگ: چه رنگ‌هایی کنار هم می‌نشینند و هر رنگ چه حسی می‌دهد.
- تایپوگرافی: انتخاب و چیدن فونت؛ به‌خصوص فونت فارسی که اصول خودش را دارد.
- ترکیب‌بندی: جای هر عنصر در کادر و فضای خالی.
- سلسله‌مراتب: اینکه بیننده اول چه چیزی را ببیند و بعد چه چیزی.
- گرید و هم‌ترازی: نظمی که طرح را مرتب و قابل‌اعتماد نشان می‌دهد.
دوره‌ای که فقط ابزارهای نرم‌افزار را درس می‌دهد و درباره‌ی این‌ها حرف نمی‌زند، نیمی از کار را ناتمام می‌گذارد.
کدام نرم‌افزار گرافیک را اول یاد بگیرم؟
| نرم‌افزار | برای چه کاری | کی سراغش برویم |
|---|---|---|
| فتوشاپ (Photoshop) | ویرایش عکس، پست و بنر، طرحهای مبتنی بر عکس | معمولاً اول؛ پرکاربردترین |
| ایلاستریتور (Illustrator) | لوگو، آیکون، تصویرسازی برداری که با بزرگ شدن کیفیتش افت نمی‌کند | کنار فتوشاپ یا بلافاصله بعد از آن |
| ایندیزاین (InDesign) | صفحه‌آرایی کتاب، مجله و کاتالوگ چندصفحه‌ای | اگر به چاپ و نشر علاقه دارید |
| فیگما (Figma) | طراحی رابط سایت و اپلیکیشن | اگر مسیرتان UI است |
برای بیشتر آدم‌ها ترتیب پیشنهادی این است: مبانی و فتوشاپ، بعد ایلاستریتور، بعد بسته به هدف ایندیزاین یا فیگما. اگر از صفر شروع می‌کنید، نقشه‌ی راه شش‌هفته‌ای و تمرین‌های آموزش فتوشاپ از صفر را ببینید.
طراحی دستی هم لازم است؟ برای پست و بنر نه. ولی برای لوگو، تصویرسازی و هر جایی که ایده باید اول روی کاغذ شکل بگیرد، اسکیچ و طراحی با مداد کار را خیلی سریع‌تر و بهتر میکند. طراح‌هایی که می‌توانند ایده را در چند دقیقه روی کاغذ بکشند، در جلسه با مشتری هم موفق‌ترند.
موشن گرافیک جزو دورهی گرافیک است؟
نه معمولاً. موشن گرافیک یعنی متحرک کردن طرح‌ها برای ویدیو و بیشتر با نرم‌افزار افترافکت (After Effects) انجام میشود. پیش‌نیازش همان مبانی گرافیک و کار با فتوشاپ و ایلاستریتور است؛ پس حتی اگر هدف نهایی‌تان موشن است، از گرافیک ثابت شروع کنید. برای شفافیت: داناورس در حال حاضر دورهی موشن گرافیک ندارد.
طراحی گرافیک با گوشی
با اپلیکیشن‌هایی مثل Canva و نسخه‌های موبایل نرم‌افزارهای طراحی، میشود پست و استوری ساده ساخت و برای کسب‌وکار کوچک کافی است. ولی اگر می‌خواهید طراحی گرافیک را حرفهای یاد بگیرید و از آن درآمد داشته باشید، کامپیوتر لازم دارید؛ بیشتر سفارش‌های حرفهای فایل لایه‌باز فتوشاپ یا فایل برداری ایلاستریتور می‌خواهند. پاسخ کامل این سوال را در فتوشاپ با گوشی یا کامپیوتر؟ نوشته‌ایم.
هوش مصنوعی در طراحی گرافیک
هوش مصنوعی جای طراح را نگرفته، ولی شکل کار را عوض کرده است. ابزارهایی مثل Generative Fill در فتوشاپ، پس‌زمینه را گسترش می‌دهند یا شیئی را در چند ثانیه حذف می‌کنند؛ کاری که قبلاً ساعت‌ها طول می‌کشید. ابزارهای ساخت تصویر هم برای ایده‌پردازی و ساخت پیش‌نمایش سریع‌اند.
چیزی که هوش مصنوعی هنوز خوب انجام نمی‌دهد، همان مبانی است: فهمیدن نیاز مشتری، چیدمان درست، تایپوگرافی فارسی و یکدستی هویت برند. دورهی خوب گرافیک امروز باید ابزارهای هوش مصنوعی را هم کنار ابزارهای اصلی درس بدهد. برای یک شروع رایگان، آموزش فتوشاپ با هوش مصنوعی: Generative Fill و Generative Expand را ببینید.
دورهی گرافیک آنلاین یا حضوری؟
گرافیک از رشته‌هایی است که آنلاین به‌خوبی یاد گرفته میشود، چون همه‌ی کار روی صفحه‌ی کامپیوتر است. در کلاس آنلاین زنده، مدرس صفحه‌ی خودش را نشان می‌دهد و شما هم می‌توانید صفحه‌تان را به اشتراک بگذارید تا اشکالتان را همان لحظه ببیند. چیزی که فرق اصلی را می‌سازد آنلاین یا حضوری بودن نیست، بلکه این است که کسی کارهای شما را ببیند و بازخورد بدهد. دورهی ضبط‌شده‌ای که هیچ‌کس تمرین‌هایتان را نمی‌بیند، معمولاً به نمونه‌کار قابل‌ارائه ختم نمی‌شود.
هزینه‌ی دورهی گرافیک از چه تشکیل میشود؟
قیمت دوره‌های گرافیک در بازار تفاوت زیادی دارد و مقایسه‌ی فقط عدد گمراه‌کننده است. موقع مقایسه این‌ها را بپرسید:
- چند ساعت کلاس است و چند ساعتش تمرین عملی؟
- کلاس زنده است یا ویدیوی ضبط‌شده؟
- کسی تمرین‌ها را بازبینی میکند؟
- در پایان چند نمونه‌کار قابل ارائه خواهید داشت؟
- هزینه‌ی دیگری هم هست؟ مثلاً نرم‌افزار یا جلسه‌ی رفع اشکال جداگانه.
برای شفافیت، شهریه‌ی دوره‌های جامع دپارتمان گرافیک داناورس (مهر ۱۴۰۵):
| دوره | شهریه‌ی دورهی جامع |
|---|---|
| فتوشاپ | ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان |
| ایلاستریتور و طراحی وکتور | ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان |
| ایندیزاین و صفحه‌آرایی | ۶٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان |
| تصویرسازی اسکیچ و طراحی با مداد | ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان |
هر دوره را میشود به‌صورت خصوصی هم گرفت و فقط سرفصل‌های لازم را انتخاب کرد؛ قیمت حالت خصوصی ۶۰ درصد بیشتر از قیمت پایهی همان سرفصل‌هاست. قیمت به‌روز و سرفصل کامل در صفحه‌ی هر دوره هست.
هشت نشانه‌ی یک دورهی خوب گرافیک
- مبانی را درس می‌دهد، نه فقط ابزارها را.
- پروژه‌محور است: هر بخش با یک طرح واقعی، مثل پوستر، لوگو یا کاتالوگ، تمام میشود.
- تمرین‌ها بازبینی می‌شوند و بازخورد مشخص می‌گیرید.
- تایپوگرافی فارسی را جدی می‌گیرد؛ مشکل حروف جدا و برعکس، نیم‌فاصله و انتخاب فونت فارسی.
- نمونه‌کار می‌سازد: در پایان، چند طرح قابل ارائه در پورتفولیو دارید.
- ابزارهای هوش مصنوعی را کنار ابزارهای اصلی آموزش می‌دهد.
- درباره‌ی بازار کار صادق است و وعده‌ی درآمد تضمینی نمی‌دهد.
- سرفصل و قیمت را شفاف قبل از ثبت‌نام اعلام میکند.
مدرک دورهی گرافیک چقدر مهم است؟
مدرک فنی‌وحرفه‌ای گرافیک برای بعضی استخدام‌های اداری و آموزشی کاربرد دارد. ولی در بازار آزاد، از آژانس تبلیغاتی تا مشتری فریلنسری، تقریباً همیشه اول نمونه‌کار را می‌بینند. یک پورتفولیوی کوچک با پنج یا شش طرح خوب و متنوع، از هر مدرکی اثر بیشتری دارد. پس دوره‌ای را انتخاب کنید که در پایانش نمونه‌کار داشته باشید.
سوالات رایج
بدون استعداد هنری میشود طراح گرافیک شد؟
بیشتر چیزهایی که «استعداد» به نظر میرسد، مثل حس رنگ و چیدمان، با تمرین و دیدن طرحهای خوب ساخته میشود. علاقه و حوصلهی تمرین مهمتر از استعداد اولیه است.
یادگیری طراحی گرافیک چقدر طول میکشد؟
کار با ابزارهای پایهی فتوشاپ در چند هفته یاد گرفته میشود. رسیدن به جایی که طرحهایتان حرفهای به نظر برسد و بتوانید سفارش بگیرید، معمولاً چند ماه تمرین منظم و چند پروژهی واقعی لازم دارد.
برای دورهی گرافیک چه سیستمی لازم است؟
یک لپتاپ یا کامپیوتر با رم ۸ گیگابایت برای شروع کار با فتوشاپ و ایلاستریتور کافی است؛ برای فایلهای سنگین، رم ۱۶ گیگابایت راحتتر است. قلم نوری برای شروع لازم نیست، ولی برای تصویرسازی خیلی کمک میکند.
طراحی گرافیک بهتر است یا UI؟
هر دو بازار دارند و مبانی مشترکی دارند. اگر به چاپ، برند و تبلیغات علاقه دارید، گرافیک؛ اگر به سایت و اپلیکیشن و رفتار کاربر علاقه دارید، UI. اگر مطمئن نیستید، تست استعدادیابی رایگان داناورس کمک میکند حوزه‌ای را پیدا کنید که با نیمرخ شما جور است.
